Als je aan een buitenstaander de vraag stelt waarom duurzaamheid binnen een organisatie niet van de grond komt zal vaak gezegd worden dat het belang van duurzaamheid niet gezien wordt of dat er geen geld voor is. Ik sprak deze week een studente die een onderzoek heeft gedaan heeft naar de belangrijkste barrières bij het invoeren van duurzaamheid binnen grote ondernemingen. Uit dat onderzoek bleek dat het niet gebrek aan middelen (geld) of gebrek aan bewustwording is, wat bedrijven tegenhoudt om voortvarend met duurzaamheid aan de slag te gaan.
De belangrijkste twee barrières om duurzaamheid tot wasdom te laten komen binnen een organisatie zijn:
- het niet in staat zijn alle medewerkers van de organisatie te bereiken en te betrekken bij duurzaamheid
- geen commitment van de hoogste baas, de CEO, voor duurzaamheid
Als deze redeneringen omgedraaid worden, kunnen direct de belangrijkste succesfactoren voor een succesvolle transformatie naar een duurzame organisatie afgeleid worden.
De eerste belangrijke succesfactor is draagvlak voor duurzaamheid bij zoveel mogelijk medewerkers binnen het bedrijf. Duurzaamheid is niet iets wat je uitrolt binnen een organisatie. Het vraagt niet een projectmatige aanpak zoals bij bijvoorbeeld het vervangen van alle computers. En een communicatiecampagne sec blijkt ook niet voldoende. Breed draagvlak voor duurzaamheid vraagt een attitudewijziging bij elke discipline in het bedrijf. En dat vraagt weer leiderschap, organiseren en overtuigen.
De tweede belangrijke succesfactor is een visionaire CEO. In het ideale geval is de CEO volledig doordrongen van het belang van duurzaamheid en handelt daar ook naar. Dit betekent dat de CEO duurzaamheid niet slechts ‘belangrijk’ vindt, maar dat hij een diepgeworteld besef heeft van het belang van duurzaamheid voor de toekomst van de organisatie. ‘Purpose’ is het woord dat hiervoor tegenwoordig voor gebruikt wordt. En daarnaast is het belangrijk dat de CEO beseft dat duurzaamheid veranderingen met zich mee brengt die de gehele organisatie raken. Een succesvolle CEO is een inspirerend leider en steunt de medewerkers die verantwoordelijk zijn voor duurzaamheid in de organisatie door dik en dun.
Deze succesfactoren komen vaak pas in tweede instantie boven water. Als de eerste successen zijn geboekt en het eerste enthousiasme wegebt is het zaak om door te pakken met het duurzaamheidsprogramma. Doe dit door de visie, het draagvlak en het commitment binnen de organisatie onder te loep te nemen. En formuleer naar aanleiding van deze check concrete acties!
Worden deze barrières herkend? Kunnen jullie andere barrières noemen? Ik ben heel benieuwd en lees het graag in de reacties!
Als expert op het gebied van het opzetten van duurzaamheids-programma’s train ik ‘duurzaamheids-managers’: iedereen die binnen zijn of haar organisatie de verantwoorde-lijkheid heeft voor duurzaamheid. Met effectieve coaching, praktische tips en de nieuwste inzichten op het gebied van duurzaamheid, organi-satiekunde en communicatie help ik om duurzaamheid succesvol van de grond te krijgen en naar een hoog niveau te brengen. Mijn motto hierbij is ‘van duurzaamheidsmanager naar duurzaamheidsleider’. Ik ben zelf overtuigd dat duurzaamheid dé weg is. Water is mijn passie en gebruik ik vaak als metafoor of inspiratie.
Dag Else,
Dank je wel voor deze inspirerende tekst. Ik denk dat wat je schrijft is terug te vinden op vele terreinen en niet enkel in bedrijfs-context. Ik begrijp heel goed wat je bedoelt met het verschil tussen “iets belangrijk vinden” en “iets diepgaand beseffen”. In mijn eigen mini-onderneming ondervind ik door gesprek met mensen op straat dat (bijna) iedereen het belangrijk vindt dat de straat proper ligt en dat de buurt mooi en veilig is. Niemand houdt van troep op straat. Toch gaan al die mensen niet de drempel over om die vuilnis ook daadwerkelijk te gaan opruimen (‘de troep van een ander’). Dat is dan weer net een brug te ver… Ik doe dat WEL en ik weet zeker dat dat is door wat jij noemt “een diepgeworteld besef” dat wel in mij leeft. In die zin ben ik misschien een beetje een symbolische ‘visionaire ceo’ en probeer ik het goede voorbeeld te geven op straat
Ik kijk alvast uit naar het nieuwe online 7 wave programma. Heb mij terug ingeschreven want ik heb er HEEL veel aan gehad… Groetjes, Eef
Mooi stuk. Herkenbaar omdat ik ook nu weer in de praktijk merk hoe belangrijk een goede sponsor is voor een beweging, een project, een programma, een initiatief. Je hebt de wind mee, het staat op de agenda…
Anderzijds deed het me ook denken aan een hoofdstuk uit de Innovatiecirkel van Tom Peters. Het gaat over Leiden zonder autoriteit. Hij eindigt met grote leiders die geen formele autoriteit hadden toen ze begonnen, denk aan Gandhi, Havel, Mandela. Maar hij begint met een het voorbeeld van een eenvoudige luitenant-ter-zee 2 klasse, Joe Key, die in het Pentagon werkte (als baas van Peters), geen formele macht had, maar wel zaken voor elkaar kreeg. Snel voor elkaar. Volgens Peters was de enige verklaring dat Joe Key er nooit aan dacht dat hij maar een gewone luitenant-ter-zee 2 klasse was. Voor zijn gevoel had hij een missie, en niets kon hem van die missie afhouden. Hij was een admiraal… die het niet nodig gevonden had om dikke gouden strepen op zijn mouwen te naaien. Mentaliteit dus. En daarnaast het gebruik van netwerken.
Nou ja. Het deed me ook aan jou denken. En dat er dus ook zonder een visionaire CEO best veel mogelijk is. Om met Peters te spreken “En ik denk dat het echt zo eenvoudig… en complex… ligt”
[...] artikel verscheen eerder op de blog van Else [...]
Beste Eef en Jan Willem,
Dank voor jullie reacties! Eigenlijk schuilt er in ieder van ons een CEO. Dat laten jullie in jullie comments heel mooi zien. In mijn programma’s laat ik ook juist dat gevoel bij deelnemers aanwakkeren: leiderschap ontwikkelen en voorop gaan in een beweging. Binnen een bedrijf heb je met allerlei randvoorwaarden te maken. In het meest ideale geval is de CEO een mede leider in dezelfde richting. Ook zonder de CEO kun je ver komen, tenzij de beweging die jij veroorzaakt voor het bedrijf de verkeerde kant opgaat. Maar met duurzaamheid is dat zelden het geval toch? En je kunt de CEO ook als een ‘gewoon mens’ zien, een medewerker die je ook enthousiast maakt voor jouw beweging. En daardoor kan bij hem/haar alsnog een groter besef komen op andere duurzaamheidsthema’s.
Misschien zal ik daar nog eens een aparte blog aan wijden. Het is een onderwerp dat leeft, merk ik bij mijn klanten. In mijn workshop Draagvlak voor Duurzaamheid gaan we ook uitgebreid in op de positie en rol van ‘de baas’.
Een boek dat ik nog steeds moet lezen is Iedereen CEO van Menno Lanting. Lijkt mooi aan te sluiten bij dit onderwerp, qua titel in ieder geval.
En over boeken gesproken: ik lees nu Karmanomics van Kees Klomp en daarin kun je mooie dingen lezen over purpose binnen bedrijven en bij de CEO.
Hi Else,
Wie was die student? En hoe leg ik contact? Lijkt me een interessant onderzoek. Dank voor je reactie! Groet Lotte
Hallo Lotte,
Ik sprak de studente tijdens een bijeenkomst. Het gesprek triggerede mij omdat het aansluit bij wat ik zelf heb ervaren en hoor van klanten. Ik was al van plan om haar te benaderen om hier op het blog te reageren. Ik ga dat doen en hou je op de hoogte.