Else Boutkan

Keuzestress bij duurzaamheidsacties? De next step is een stap terug!

Else — Thu, 09 Feb 2012 08:47:12 +0000

Duurzaamheidsmanagers leiden vaak aan keuzestress. Er zijn heel veel ideeën voor activiteiten en projecten en alles doen is letterlijk te veel van het goede. Een voor de hand liggende actie is om criteria op te stellen om tot keuzes te komen. Tactisch en operationeel je programma verfijnen is natuurlijk geen verkeerde zaak.

Het is echter beter om, voordat je start met een rationeel keuzeproces, een stap terug te doen naar de visie op duurzaamheid van de organisatie. Een goed geformuleerde visie geeft namelijk richting en maakt het maken van keuzes voor activiteiten makkelijker. Vooral als de visie met hulp van zoveel mogelijk mensen in de organisatie tot stand is gekomen is het een toetssteen en anker in één. Iets waar je altijd op terug kunt vallen.

Welke elementen zorgen ervoor dat de duurzaamheidsvisie een visie is die zinvol en werkbaar is en niet een ingelijste lege huls? Hieronder volgt een opsomming van essentiële elementen van een goede visie. Ik lees hier momenteel veel over en heb me gebaseerd op boeken *) die bij mij op de werktafel liggen.

Een visie heeft en geeft betekenis.Er wordt een kader geformuleerd dat voor iedereen helder is. In het geval van de duurzaamheidsvisie beantwoord het vragen als: Wat is onze maatschappelijke relevantie? Wat willen we bijdragen? Probeer de kern van de bedrijfsvoering te koppelen aan duurzaamheid. Ga op zoek naar een dienend perspectief en omschrijf hoe de organisatie zou moeten handelen zonder schadelijke impact te maken op aarde en maatschappij. Dit gaat een stap verder dan ‘wij willen klimaatneutraal zijn’.
Een visie heeft een concreet einddoel in zich. Zorg dat dit een gewaagd, uitdagend, opwindend en zelfs een beetje angstaanjagend doel is (Big Hairy Audicious Goal).
Een visie is verbindend. De visie is bij voorkeur via een breed proces in de organisatie tot stand gekomen. Wat zijn gezamenlijke doelen en waarden? Waar zit de bezieling en de ambitie die je met elkaar deelt? Wat inspireert? Streef naar een gezamenlijk commitment.
Een visie geeft richting en zorgt voor beweging. De visie stuurt de activiteiten en zorgt ervoor dat keuzes makkelijker gemaakt worden.
Een visie draagt bij aan continue verbetering. Hoe kan jij en de organisatie bepalen of jullie de goede kant op gaan? Wat zijn criteria waarmee de activiteiten en de inspanningen beoordeelt worden?

Pak de huidige visie op duurzaamheid van je organisatie er nog eens bij. Komen alle bovengenoemde elementen aan bod? Ga (nog een keer) met de organisatie in gesprek over de duurzaamheidsvisie. Doe dit trouwens ook met regelmaat als de visie naar tevredenheid is opgesteld.

En kijk vervolgens nog een keer naar de activiteiten en projecten die jullie van plan zijn. Leg deze naast de visie. Welke activiteiten dragen het meeste bij aan dat wat jullie je hebben voorgenomen?

*) Referenties: Ik heb de hoofdindeling aangehouden zoals gemeld in ‘Nieuw Europees Organiseren’, waarin weer verwezen wordt naar Kus de visie wakker van Hans van der Loo. Verder is er gebruikt gemaakt van elementen uit ‘Hoe krijg ik ze zover?’ (Waar staan we voor en waar gaan we voor?) en ‘Karmanomics’ (de intentieverklaring die explicieit en exclusief in het teken staat van de maatschappelijke dienstbaarheid van het bedrijf).

Karmanomics, Wat bedrijven van het boeddhisme kunnen leren, door Kees Klomp, uitgeverij Asoka
Nieuw Europees Organiseren, Organiseren op basis van Vakmanschap, Verbinding en Vertrouwen, door Jaap Jan Brouwer en Jaap Peters, uitgeverij van Duuren Management
Hoe krijg ik ze zover? Draagvlak zonder Dwang, door Jan van Setten, uitgeverij Business Contact

De twee belangrijkste succesfactoren voor een duurzame organisatie

Else — Mon, 16 Jan 2012 19:48:06 +0000

Als je aan een buitenstaander de vraag stelt waarom duurzaamheid binnen een organisatie niet van de grond komt zal vaak gezegd worden dat het belang van duurzaamheid niet gezien wordt of dat er geen geld voor is. Ik sprak deze week een studente die een onderzoek heeft gedaan heeft naar de belangrijkste barrières bij het invoeren van duurzaamheid binnen grote ondernemingen. Uit dat onderzoek bleek dat het niet gebrek aan middelen (geld) of gebrek aan bewustwording is, wat bedrijven tegenhoudt om voortvarend met duurzaamheid aan de slag te gaan.

De belangrijkste twee barrières om duurzaamheid tot wasdom te laten komen binnen een organisatie zijn:

het niet in staat zijn alle medewerkers van de organisatie te bereiken en te betrekken bij duurzaamheid
geen commitment van de hoogste baas, de CEO, voor duurzaamheid

Als deze redeneringen omgedraaid worden, kunnen direct de belangrijkste succesfactoren voor een succesvolle transformatie naar een duurzame organisatie afgeleid worden.

De eerste belangrijke succesfactor is draagvlak voor duurzaamheid bij zoveel mogelijk medewerkers binnen het bedrijf. Duurzaamheid is niet iets wat je uitrolt binnen een organisatie. Het vraagt niet een projectmatige aanpak zoals bij bijvoorbeeld het vervangen van alle computers. En een communicatiecampagne sec blijkt ook niet voldoende. Breed draagvlak voor duurzaamheid vraagt een attitudewijziging bij elke discipline in het bedrijf. En dat vraagt weer leiderschap, organiseren en overtuigen.

De tweede belangrijke succesfactor is een visionaire CEO. In het ideale geval is de CEO volledig doordrongen van het belang van duurzaamheid en handelt daar ook naar. Dit betekent dat de CEO duurzaamheid niet slechts ‘belangrijk’ vindt, maar dat hij een diepgeworteld besef heeft van het belang van duurzaamheid voor de toekomst van de organisatie. ‘Purpose’ is het woord dat hiervoor tegenwoordig voor gebruikt wordt. En daarnaast is het belangrijk dat de CEO beseft dat duurzaamheid veranderingen met zich mee brengt die de gehele organisatie raken. Een succesvolle CEO is een inspirerend leider en steunt de medewerkers die verantwoordelijk zijn voor duurzaamheid in de organisatie door dik en dun.

Deze succesfactoren komen vaak pas in tweede instantie boven water. Als de eerste successen zijn geboekt en het eerste enthousiasme wegebt is het zaak om door te pakken met het duurzaamheidsprogramma. Doe dit door de visie, het draagvlak en het commitment binnen de organisatie onder te loep te nemen. En formuleer naar aanleiding van deze check concrete acties!

Worden deze barrières herkend? Kunnen jullie andere barrières noemen? Ik ben heel benieuwd en lees het graag in de reacties!

Hoe start je een beweging?

Else — Fri, 23 Dec 2011 09:58:44 +0000

Een belangrijk onderdeel van draagvlak creëren is het starten van een beweging. Goed voorbeeld doet volgen wordt vaak gezegd. Maar zo eenvoudig is het niet. Het helpt als je beter snapt welke mechanismen er achter het daadwerkelijk krijgen van volgers zitten. Onderstaand filmpje van Derk Sivers laat op een treffende manier zien hoe twee mensen – de leider en de eerste volger – een grote groep mensen letterlijk in beweging krijgen.

De lessen uit het filmpje op een rij:

Behandel je eerste volger als een gelijke!
Voer je gedrag dat je graag opgevolgd wilt zien in het openbaar uit, wees gemakkelijk te volgen. Een beweging vindt zich in de openbaarheid plaats.
Leiderschap is overschat, een eerste volger hebben, of.. een eerste volger zijn is net zo belangrijk.
Het gaat om de beweging, niet om jou!

Leren van zwerfafval

Else — Thu, 10 Nov 2011 06:00:29 +0000

Zwerfafval leent zicht uitstekend om mensen in beweging te laten komen.* Een bekend en indrukwekkend zwerfafvalproject was Let’s do it in Estland. 40.000 vrijwilligers ruimden in 5 uur tijd 10.000 ton afval op tegen een fractie van de kosten die het de overheid gekost zou hebben. Bekijk een korte video over dit project:

De Let’s Do It-beweging noemt in het filmpje de volgende 4 stappen cruciaal voor het welslagen van een dergelijk project:

werk vanuit een beperkt, maar sterk team als basis;
ga op zoek naar partners: NGO’s, overheden, bedrijven, media (in dit project waren er zo’n 500 partners);
breng alle locaties van het afval in kaart (in dit geval via een slim google mapssysteem);
gebruik uitgebreide en slimme communicatie om de 40.000 vrijwilligers te werven.

Wat maakt nu dat al deze partners en vrijwilligers zich voor een dergelijk project gaan inzetten? Waarmee worden deze deelnemers over de streep getrokken?

Het project heeft een heel concreet en ook zeer ambitieus doel. Dat straalt kracht uit en inspireert.
Zwerfafval is tastbaar, zichtbaar en concreet. Er zal weinig discussie zijn over de zin of onzin van opruimen van rommel. Hier hoeft dus weinig uitgelegd te worden.
Aanhaken en meedoen is relatief eenvoudig en laagdrempelig. Je doet al mee als je 1 vuilniszak oppakt en meeneemt.
Tijdens het gehele project, ook in de aanloopfase, is duidelijk dater sprake is van een beweging. Het cumulatieve aspect motiveert individuen om aan te haken. De communicatie is gericht op het leggen van verbinding.

De uitdaging voor trekkers aan duurzaamheid is om een goed analoog onderwerp voor zwerfvuil te vinden binnen de eigen organisatie en daarmee een beweging te starten.

Praat terug! Deel hieronder je ervaringen en stel al je vragen.

* Zwerfafvalinitiatieven in Nederland en België:

www.kleanworldwide.nl
www.verlosdezee.nl
http://afvalestafette.nl
www.svzo.nl
www.ikprikmee.nl
http://eco-eef.blogspot.com
www.nederlandschoon.nl
update:
wwww.vuilraaptroep.nl

Een ware wavemaker zoekt de verbinding

Else — Thu, 03 Nov 2011 08:05:01 +0000

Maandagmorgen 31 oktober stuurde ik om 7 uur ‘s morgens een eerste mailing uit naar de vele duurzame enthousiaste professionals die zich hadden opgegeven voor mijn the 7 Waves for Sustainable Change programma. De strekking van de mail was: ‘Een ware wavemaker zoekt de verbinding’. Hiermee bedoel ik: een echte changemaker – iemand die verandering in gang wil zetten – doet dit door verbinding te zoeken met anderen.

Een paar uur later zag ik een tweet van @greenbizstartup – Simone Veldema – dat ik was genomineerd voor #duurzamevrouwenlijst. Dat vond ik natuurlijk een hele eer. Ik begon @greenbizstartup en #duurzamevrouwenlijst te volgen gedurende de dag. In de loop van de middag was #duurzamevrouwenlijst trending en terwijl ik dit schrijf is de lijst gegroeid tot bijna 500 vrouwen!

Tijdens een tweet-onderonsje kwam ik erachter dat mijn #7waves programma @greenbizstartup heeft geïnspireerd tot de door haar gekozen aanpak. Daarmee is de #duurzamevrouwenlijst is super voorbeeld voor de kracht van verbinding en hoe dit in korte tijd een beweging – een wave – tot stand kan brengen.

Ik hoop dat de kracht van de verbinding bijdraagt aan de resultaten van alle mooie duurzame dingen die deze #duurzamevrouwenlijst vrouwen doen. Een ware wavemaker zoekt de verbinding!

Echte duurzaamheid begint met echte duurzame mensen

Else — Fri, 28 Oct 2011 03:00:15 +0000

Onlangs hoorde ik de term ‘échte duurzaamheid’. Ruud Koornstra - een veel gezien spreker in de duurzaamheidswereld - noemde deze term in zijn presentatie tijdens de Oostlanddag , een ondernemersbijeenkomst in mijn regio. Hij gebruikte de term ‘echt’ als verklaring waarom destijds zijn bedrijf in groene enenergie succesvoller was dan een experiment van multinational Shell.

Ook verklaarde hij dat de sleutel naar duurzaamheid bij ondernemers ligt. Met de uitdrukking ‘rethink all’ daagde hij de ondernemers in de zaal uit om tot duurzame innovaties te komen. ‘De driver achter deze innovaties, het uitgangspunt voor elke duurzame business case is het feit dat we het samen met elkaar moeten redden op deze aarde. Deze enerzijds lastig lijkende randvoorwaarden leveren juist unieke business opportunities op’, aldus een zeer bevlogen Koornstra.

Als dit iets breder getrokken wordt, kunnen hieruit de volgende kenmerken voor échte duurzaamheid gedestilleerd worden:

Het heeft een diepgewortelde (ondernemers-) drive als basis.
Het zijn de mensen (ondernemers) die het initiëren en het verschil maken.
Het is gebaseerd op (business-) cases die ontwikkeld zijn vanuit een gezamenlijke zorg voor ons grootst mogelijke systeem en meest waardevolle asset: de aarde.

Tijdens hetzelfde evenement werd regelmatig de wens en ambitie uitgesproken voor een duurzame regio. De betrokken gemeenten, ondernemers- en brancheorganisaties willen graag met de ondernemers in de regio denken over duurzaamheid. Duurzame bedrijventerreinen was een veelgehoorde term.

Is het mogelijk om een regio écht duurzaam te maken vanuit drive voor échte duurzaamheid? Waarbij er een stap verder gegaan wordt dan de voor de hand liggende incrementele, besparende maatregelen die gezamenlijk genomen kunnen worden? Een écht duurzame regio bestaat uit écht duurzame gemeenten en écht duurzame brancheorganisaties en écht duurzame ondernemingen. En binnen elke gemeente, organisatie en bedrijf is er zeker minimaal één gedreven mens die het in zich heeft om alles opnieuw te bedenken (rethink all) vanuit een duurzame optiek. Ondernemende mensen die de grootst mogelijke business case voor ogen hebben: het beter krijgen mét elkaar (quote Ruud Koornstra). De grootste uitdaging zal zijn: deze échte duurzame mensen en ondernemers binnen elke organisatie te lokaliseren en te empoweren. En ze binnen hun organisatie de ruimte laten krijgen om échte duurzaamheid tot wasdom te laten komen.

Als deze échte duurzame organisaties vervolgens slim en waardevol verbonden worden ontstaat die ‘echte duurzame regio’ vanzelf. En de faciliteiten die daarvoor nodig zijn – bedrijventerreinen, energievoorziening- volgen. Dan heeft drive en ondernemerschap bepaald hoe duurzaamheid wordt ingevuld: échte duurzaamheid.

Het doel en de waarde van gezamenlijke doelen en gedeelde waarden

Else — Thu, 13 Oct 2011 08:16:47 +0000

In de afgelopen weken mocht ik weer boeiende en leuke workshops begeleiden waarin samenwerkingen werden gesmeed. Allemaal krachtenbundelingen met daarin een grote diversiteit aan bedrijven en organisaties. Mijn uitdaging hierin is een beweging te laten ontstaan waarin de wens ontstaat: ‘dit gaan we gezamenlijk oppakken!’

Daarnaast volgde ik enkele interessante bewegingen in de actualiteit. De overheid presenteerde de lang verwachte Green Deals. Wall Street wordt al enkele weken bevolkt door een groep mensen onder de naam Occypy Wallstreet en deze beweging verspreid zich zeer snel over de rest van de wereld.

In mijn werk en ook in zaken die mij opvallen in de actualiteit ben ik altijd op zoek naar de verbindende factor. Wat maakt dat bij mensen de neuzen dezelfde kant op gaan staan? Wat zorgt ervoor dat een beweging groeit – even los van de communicatiemiddelen en social media aandacht – ? Het antwoord ligt in de termen waarden en doelen. Ik zal hier mijn belevenissen en bevindingen van de afgelopen week delen, gezien door een ‘waarden en doelen’ bril.

De workshops die ik faciliteerde hadden vooraf geformuleerde doelen als startpunt. Doordat ik de deelnemers en de heersende problematiek goed ken – in dit geval ging het om krachtenbundeling om jongeren te interesseren voor de watersector – kon ik de partijen om de tafel krijgen door aan te kondigen: “We gaan gezamenlijk een opleiding x opzetten’, of “We gaan gezamenlijk y jongeren benaderen met boodschap z”. Een concreet doel formuleren was hier dus waardevol om de de samenwerking te initiëren.

Tijdens de workshops werd er echter veel meer over waarden dan over het doel gediscussieerd.Voorbeelden van discussies die werden ingebracht waren: “Vinden we het ook belangrijk om basisscholen bij ons plan te betrekken?” en “Vinden jullie ook niet dat de maatschappelijke relevantie van water de kern van onze boodschap zou moeten zijn?”. Dit lijken thema’s die buiten het onderwerp – het doel – van de workshop vallen. Toch grijp ik in deze fase van samenwerking niet in bij dergelijke discussies. Ze geven namelijk de mogelijkheid om elkaars waarden af te tasten en elkaar dus beter te leren kennen. Als er ook een zekere consensus over dergelijke waarden ontstaat, dan zorgt dit voor een stevig fundament onder de gezamenlijke doelen. Doelgericht samenwerken is dus prima, maar altijd in combinatie met gedeelde waarden.

De Occupy Wallstreet beweging vind ik een voorbeeld van een sterk waardegedreven beweging. Er is geen helder doel geformuleerd, zoals bijvoorbeeld bij demonstraties om meer loon. In de media wordt daar ook met enige verbazing over geschreven. De demonstraties zijn een uiting van onvrede en verontwaardiging ‘over economische ongelijkheid en hebzucht’ en over de bescherming die banken en multinationals kregen van de overheid. Aan deze onvrede en verontwaardiging liggen klaarblijkelijk breed gedeelde waarden ten grondslag, die een sterk bindende werking hebben. De Occupy beweging groeit verspreid zich namelijk zeer snel over de gehele wereld.

Ook volgde ik met veel interesse het bekendmaken van de Green Deals. De overheid verzamelde en selecteerde meer dan 50 projecten in hun streven om te helpen lokale duurzame projecten van de grond te krijgen. Er werd benadrukt dat er geen subsidies gegeven zouden worden, maar dat ‘belemmerende maatregelen weggenomen zouden worden en een coördinerende rol opgepakt’. In de media werd de nodige kritiek geuit op de Green Deals en op de overkoepelende Green Deal. De Green Deals zouden een verzameling losse projecten zijn en de overkoepelende Green Deal doet geen concrete uitspraak over een doel of ambitie van de overheid ten aanzien van bijvoorbeeld duurzame energievoorziening.

Vanuit mijn optiek ontbreekt het bij de overkoepelende Green Deal zowel aan gezamenlijke doelen als aan gedeelde waarden. Iedere afzonderlijke Green Deal - vaak overigens op hun beurt door mij gerespecteerde samenwerkingsverbanden - zoekt de overheid op met een eigen doel. Een verbindende visie, die appelleert op waarden van de individuele Green Deals ontbreekt. Hierdoor is onduidelijk wat dienend is aan deze verbinding en ontstaat er geen samenvloeiende beweging, die ervoor zorgt dat via de individuele Green Deals duurzaamheid in Nederland naar een hoger plan getild wordt.

Gezamenlijke doelen en gedeelde waarden zijn dus allebei noodzakelijk voor succesvolle samenwerkingen. Een gezamenlijk doel kan gedeelde waarden voor een deel vervangen, maar nooit geheel. Waarden zijn als cement tussen de bouwstenen van het geformuleerde doel en daarmee een essentieel onderdeel van het tot stand komen van samenwerking. En soms kunnen de gedeelde waarden zo sterk zijn dat het doel niet (meer) geformuleerd hoeft te worden

Gebruik dus altijd een bewuste balans tussen waarden en doelen in je sturing van samenwerking. Ze hebben allebei een doel en zijn beiden van waarde!

Meer lezen over de Green Deal:

Meer lezen over Occupy movement:

Samenwerken voor een duurzamere wereld met verlicht eigenbelang

Else — Thu, 22 Sep 2011 06:00:14 +0000

‘De samenwerking zoals vooraf beoogd lijkt verder weg dan ooit’ en ‘Er is geen heilig geloof in de samenwerking’, hoorde ik onlangs een relatie zeggen. Het ging over de impasse in een veelbelovend initiatief dat al meerdere jaren in voorbereiding is. Maar wat is hier eigenlijk ‘de samenwerking’?

In deze context is ‘de samenwerking’ dat wat de samenwerkende partijen gezamenlijk willen bereiken. Maar samenwerken gaat niet alleen over de doelen. Het gaat natuurlijk ook over hoe je met elkaar omgaat en welke afspraken je met elkaar maakt om die doelen te bereiken.

Mijn stelling is dat écht geloof in samenwerking pas ontstaat als het eigenbelang binnen de samenwerking voldoende aan bod gekomen is. Geloven in samenwerken heeft niet alleen te maken met overtuigd zijn dat het doel van de samenwerking zinvol is. Er moet ook geloof zijn in de eigen positie in de samenwerking. De persoonlijke beweegredenen moeten ook aan bod komen.

Juist bij thema’s rondom duurzaamheid zijn er veel nobele, hemelbestormende doelen. Samenwerkingsthema’s waar niemand op tegen zal zijn. Doorgaans zijn de partners snel gevonden. En als volgende stap wordt er dan al snel gesproken over het ‘hoe’: Wie gaat wat doen en wanneer? Ondanks het gezamenlijke enthousiasme voor de samenwerking ontstaat er in dit stadium vaak weerstand. Deze weerstand heeft te maken met het eigenbelang van de partners. Dit eigenbelang gaat in de meeste gevallen over aardse zaken zoals geld, tijd en macht. En het opvallende is dat juist bij deze prille krachtenbundelingen voor een duurzame wereld, men de weerstand nog minder vaak uitspreekt dan in reguliere gevallen.

Dus: ga zo snel mogelijk met de persoonlijke motieven van de deelnemers aan de slag. Pas daarna met het ‘hoe’. Natuurlijk is het ‘voor de betere wereld’ beter als er zo min mogelijk sprake is van eigenbelang. Maar net doen of er geen eigenbelang is, is contraproductief! En als het eigenbelang echt niet past bij het gezamenlijke belang, dan wordt dat in ieder geval transparant en kan er door de partners een keuze gemaakt worden.

Herman Wijffels verwoordde het ooit heel mooi: “Wat nodig is, is gezond verstand. Gezond Verstand in de vorm van Verlicht Eigenbelang. Hiermee bedoel ik het zodanig opereren dat we ons eigen belang dienen door ook het belang van anderen te dienen” *)

Op 15 september 2011 hield ik een presentatie over dit onderwerp bij de Stakeholdermeeting van Aqua for All. De presentatie is hier te zien.

Stakeholder a4a else110915

View more presentations from Else Boutkan

*) Verkuyl-lezing 2010 georganiseerd door ICC, uitgesproken door Herman Wijffels

Geen geld voor duurzaamheid? geen visie!

Else — Thu, 08 Sep 2011 06:00:11 +0000

In elk duurzaamheidsprogramma breekt ooit het punt aan dat investeringen ter discussie staan. Er wordt natuurlijk continue geïnvesteerd, zowel in tijd als geld. Maar ik doel hier op het moment dat de investering gevoeld wordt en dat er knopen doorgehakt moeten worden. Het punt waarop gezegd wordt: ‘Duurzaamheid is te duur, hier hebben we geen geld voor over’. Voor jou als plannenmaker is dat natuurlijk een frustrerend moment. En wat doe je vervolgens? Hoe ga je in zo’n geval als verantwoordelijke voor duurzaamheid om met de besluitvormers?

Een no-go voor een duurzaamheidsproject is niet alleen een kwestie van geen geld. Vaak wordt er in de ‘klassiek budgetteren en investeringsdenken valkuil’ gestapt. En nog vaker ontbreekt er een gerichte visie op duurzaamheid die vertaald kan worden naar de praktijk en waaraan projecten getoetst kunnen worden.

Bij investeringen wordt nog te vaak in het ‘nu’ gedacht. Maar duurzaamheid gaat juist over de toekomst. Denk maar aan de definitie van Brundtland. In het heden is er doorgaans een van te voren bepaald budget voor duurzaamheid. Er wordt gedacht in termen van ‘hoeveel geld is er nu en hoeveel gaat dit project kosten?’ Maar hoe druk je die onzekere toekomst uit in geld? We zijn gewend dat investeringen in de toekomst geld opleveren. We moeten nog wennen aan investeringen die ervoor zorgen dat het bedrijf bijvoorbeeld niet afhankelijk blijft van schaarse grondstoffen en energiebronnen, inclusief de bijbehorende business cases die ingaan op de bijbehorende stijgende kosten. En hoe worden issues zoals reputatieschade, relaties met klanten en andere stakeholders, die (nog) niet in geld zijn uit te drukken gewaardeerd?

Daarnaast is er ook dikwijls geen visie die als toetssteen voor nieuwe projecten kan dienen. De duurzaamheidsvisie is vaak heel algemeen: ‘een betere wereld en een betere speler in deze wereld zijn’. Een nobel streven, maar als er geïnvesteerd moet worden dan blijkt dat de pijn van de investering van nu groter is dan de pijn van niet zo’n goede wereldburger zijn. De visie zou dieper moeten gaan en moeten ingrijpen op voor de organisatie basale dingen als continuïteit en positie ten opzichte van de stakeholders.

Praktische tips voor duurzaamheidsmanagers die te maken hebben met budget beperkingen:

Laat zien dat het project bijdraagt aan de duurzaamheidsvisie. Is er nog geen visie die ook als praktische toetssteen kan dienen? Ga dan hiermee aan de slag, los van je project dat nu ter discussie staat. Organiseer brainstorms, strategische sessies met de besluitvormers waarin je ze laat nadenken over toekomstscenario’s en duurzaamheid en de consequenties daarvan voor het bedrijf.
Als geld als eerste ter sprake komt bij de bespreking van je project, parkeer dan het onderwerp. Ga eerst de discussie aan over de inhoud van het project. Onthoud: geld is een middel. Jij wilt praten over het nut en de noodzaak van het project.
Zorg voor een goede business case met daarin ook aandacht voor toekomstscenario’s en duurzaamheidsknelpunten. Behandel ook de issues die niet in geld uit te drukken zijn.
Laat pas aan het einde van de inhoudelijke discussie het onderwerp geld weer terug komen. Als het idee en de noodzaak achter het project is omarmd en goedgekeurd, wordt het budget een noodzakelijke investering. En jij hebt natuurlijk gezorgd voor een solide, goed onderbouwde begroting. Want een duurzaamheidsmanager houdt niet van geld verspillen.

Wil de echte duurzaamheidsmanager nu opstaan?

Else — Mon, 29 Aug 2011 19:10:38 +0000

Mijn blogs van de afgelopen periode richtten zich op ‘de duurzaamheidsmanager’. Maar wie of wat is eigenlijk de duurzaamheidsmanager? Ik heb goed voor ogen wie ik hiermee bedoel. Toch vermoed ik dat maar weinig mensen, die in mijn ogen duurzaamheidsmanager zijn, dit als titel op hun kaartje hebben staan.

Een google search op duurzaamheidsmanager levert – naast links naar mijn eigen blogs – links naar twee andere dominant aanwezige onderwerpen op en daarna houdt het wel zo’n beetje op. Ten eerste wordt er verwezen naar een aantal verhalen over een nep-duurzaamheidsmanager, gespeeld door iemand van Milieudefensie, tijdens een Shell aandeelhoudersvergadering. Daarnaast zag ik diverse links naar een al een tijdje openstaande vacature bij PON.

Dé duurzaamheidsmanager lijkt niet te bestaat. In de praktijk zijn er een veelvoud aan combinaties beginnend met MVO-, CSR-, duurzaam- , groen-, eco-, milieu-, en eindigend op-manager, -coordinator, -projectleider, etc. etc.. Daarnaast weet ik dat er ook veel mensen als beleidsmedewerker, communicatiemedewerker of vanuit een andere discipline werken aan duurzaamheid. Ook wordt er vanuit techniek en technologie of vanuit R&D en innovatie gewerkt aan duurzaamheid. De problemen waar al deze ‘duurzaamheidsmanagers’ tegenaan lopen zijn echter vergelijkbaar. Er is zeker sprake van een collectief.

Een tijdje geleden vroeg ik op Twitter naar een alternatieven benaming voor duurzaamheidsmanager. Naast veel van de benamingen die ik hierboven al genoemd heb, zei iemand: “een duurzaamheidsmanager is een lonely guy’. Dat vond ik een treffende opmerking en gebaseerd daarop maakte ik het volgende filmpje (in het engels).

Persoonlijk vind ik duurzaamheidsleider een betere titel. Duurzaamheid vraagt om inspirerend en dienend leiderschap. Ontwikkelingen en veranderingen ‘manage’ je niet. Tip: google ook eens op duurzaamheidsleider.

Beste duurzaamheidsleider: graag jullie reactie! Waar werken jullie? Wat is jullie plaats in de organisatie? Ben je ‘lonely’ en hoe komt dat? Of ben je juist happy? Wat maakt jouw rol tot een feest?

Reageren kan via deze blog, maar kan ook via mail

P.S. speciaal voor duurzaamheidsmanagers ontwikkelde ik Draagvlak voor Duurzaamheid