De twee belangrijkste succesfactoren voor een duurzame organisatie

Als je aan een buitenstaander de vraag stelt waarom duurzaamheid binnen een organisatie niet van de grond komt zal vaak gezegd worden dat het belang van duurzaamheid niet gezien wordt of dat er geen geld voor is. Ik sprak deze week een studente die een onderzoek heeft gedaan heeft naar de belangrijkste barrières bij het invoeren van duurzaamheid binnen grote ondernemingen. Uit dat onderzoek bleek dat het niet gebrek aan middelen (geld) of gebrek aan bewustwording is, wat bedrijven tegenhoudt om voortvarend met duurzaamheid aan de slag te gaan.

De belangrijkste twee barrières om duurzaamheid  tot wasdom te laten komen binnen een organisatie zijn:

        • het niet in staat zijn  alle medewerkers van de organisatie te bereiken en te betrekken bij duurzaamheid 
        • geen commitment van de hoogste baas, de CEO, voor duurzaamheid

Als deze redeneringen omgedraaid worden, kunnen direct de belangrijkste succesfactoren voor een succesvolle transformatie naar een duurzame organisatie afgeleid worden.

 

De eerste belangrijke succesfactor is draagvlak voor duurzaamheid bij zoveel mogelijk medewerkers binnen het bedrijf. Duurzaamheid is niet iets wat je uitrolt binnen een organisatie. Het vraagt niet een projectmatige aanpak zoals bij bijvoorbeeld het vervangen van alle computers. En een communicatiecampagne sec blijkt ook niet voldoende. Breed draagvlak voor duurzaamheid vraagt  een attitudewijziging bij elke discipline in het bedrijf. En dat vraagt weer leiderschap, organiseren en overtuigen.

De tweede belangrijke succesfactor is een visionaire CEO. In het ideale geval is de CEO volledig doordrongen van het belang van duurzaamheid en handelt daar ook naar. Dit betekent dat de CEO duurzaamheid niet slechts ‘belangrijk’ vindt, maar dat hij een diepgeworteld besef heeft van het belang van duurzaamheid voor de toekomst van de organisatie. ‘Purpose’ is het woord dat hiervoor tegenwoordig voor gebruikt wordt. En daarnaast is het belangrijk dat de CEO beseft dat duurzaamheid veranderingen met zich mee brengt die de gehele organisatie raken. Een succesvolle CEO is een inspirerend leider en steunt de medewerkers die verantwoordelijk zijn voor duurzaamheid in de organisatie door dik en dun.

Deze succesfactoren komen vaak pas in tweede instantie boven water. Als de eerste successen zijn geboekt en het eerste enthousiasme wegebt is het zaak om door te pakken met het duurzaamheidsprogramma. Doe dit door de visie, het draagvlak en  het commitment binnen de organisatie onder te loep te nemen. En formuleer naar aanleiding van deze check concrete acties!

Worden deze barrières herkend? Kunnen jullie andere barrières noemen? Ik ben heel benieuwd en lees het graag in de reacties!

 

Hoe start je een beweging?

Een belangrijk onderdeel van draagvlak creëren is het starten van een beweging. Goed voorbeeld doet volgen wordt vaak gezegd. Maar zo eenvoudig is het niet. Het helpt als je beter snapt welke mechanismen er achter het daadwerkelijk krijgen van volgers zitten. Onderstaand filmpje van Derk Sivers laat op een treffende manier zien hoe twee mensen – de leider en de eerste volger – een grote groep mensen letterlijk in beweging krijgen.

De lessen uit het filmpje op een rij:

  • Behandel je eerste volger als een gelijke!
  • Voer je gedrag dat je graag opgevolgd wilt zien in het openbaar uit, wees gemakkelijk te volgen. Een beweging vindt zich in de openbaarheid plaats.
  • Leiderschap is overschat, een eerste volger hebben, of.. een eerste volger zijn is net zo belangrijk.
  • Het gaat om de beweging, niet om jou!

 

Leren van zwerfafval

Zwerfafval leent zicht uitstekend om mensen in beweging te laten komen.* Een bekend en indrukwekkend zwerfafvalproject was Let’s do it in Estland. 40.000 vrijwilligers ruimden in 5 uur tijd 10.000 ton afval op tegen een fractie van de kosten die het de overheid gekost zou hebben. Bekijk een korte video over dit project:

De Let’s Do It-beweging noemt in het filmpje de volgende 4 stappen cruciaal voor het welslagen van een dergelijk project:

  1. werk vanuit een beperkt, maar sterk team als basis;
  2. ga op zoek naar partners: NGO’s, overheden, bedrijven, media (in dit project waren er zo’n 500 partners);
  3. breng alle locaties van het afval in kaart (in dit geval via een slim google mapssysteem);
  4. gebruik uitgebreide en slimme communicatie om de 40.000 vrijwilligers te werven.

Wat maakt nu dat al deze partners en vrijwilligers zich voor een dergelijk project gaan inzetten? Waarmee worden deze deelnemers over de streep getrokken?

  • Het project heeft een heel concreet en ook zeer ambitieus doel. Dat straalt kracht uit en inspireert.
  • Zwerfafval is tastbaar, zichtbaar en concreet. Er zal weinig discussie zijn over de zin of onzin van opruimen van rommel. Hier hoeft dus weinig uitgelegd te worden.
  • Aanhaken en meedoen is relatief eenvoudig en laagdrempelig. Je doet al mee als je 1 vuilniszak oppakt en meeneemt.
  • Tijdens het gehele project, ook in de aanloopfase, is duidelijk dater sprake is van een beweging. Het cumulatieve aspect motiveert individuen om aan te haken. De communicatie is gericht op het leggen van verbinding.

De uitdaging voor trekkers aan duurzaamheid is om een goed analoog onderwerp voor zwerfvuil te vinden binnen de eigen organisatie en daarmee een beweging te starten.

Praat terug! Deel hieronder je ervaringen en stel al je vragen.

* Zwerfafvalinitiatieven in Nederland en België:

www.kleanworldwide.nl
www.verlosdezee.nl
http://afvalestafette.nl
www.svzo.nl
www.ikprikmee.nl
http://eco-eef.blogspot.com
www.nederlandschoon.nl
update:
wwww.vuilraaptroep.nl

BIO

Portret Else BoutkanAls expert op het gebied van het opzetten van duurzaamheids-programma’s train ik ‘duurzaamheids-managers’: iedereen die binnen zijn of haar organisatie de verantwoorde-lijkheid heeft voor duurzaamheid. Met effectieve coaching, praktische tips en de nieuwste inzichten op het gebied van duurzaamheid, organi-satiekunde en communicatie help ik om duurzaamheid succesvol van de grond te krijgen en naar een hoog niveau te brengen.
Mijn motto hierbij is ‘van duurzaamheidsmanager naar duurzaamheidsleider’. Ik ben zelf overtuigd dat duurzaamheid dé weg is. Water is mijn passie en gebruik ik vaak als metafoor of inspiratie.
Lees hier meer.